Μαρία+Ν.

Καλή μας αρχή!‍‍ Κουράγιο, σύντομα θα αρχίσουν οι βουτιές

‍Την κούραση των μαθητών στο Λύκειο από την ιστορική αφήγηση. Θεωρούν ότι γνωρίζουν τα πράγματα (π.χ. στην αρχαία ιστορία) αλλά στην πραγματικότητα ούτε την αφήγηση γνωρίζουν ούτε ενδιαφέρον υπάρχει και δυσκολεύονται να εμβαθύνουν σε όποιες πηγές, γραπτές ή εικονιστικές.‍
 * 1. Ένα πρόβλημα που θα έλπιζα να λύσω με τη χρήση ΤΠΕ:**

2. **Θέλουμε να διδάξουμε την περίληψη: Πώς μπορούμε να εντάξουμε τις ΤΠΕ για να κάνουμε μια από τις τρεις εκδοχές (παραδοσιακή διδασκαλία, καινοτομίες, μεταγλώσσα και κριτικός γραμματισμός)**


 * Επίπεδο παιδιών, τάξη, προϋπάρχουσα γνώση, κείμενο, συγκεκριμένες οδηγίες, φύλλο εργασίας στοχοθεσία, αντίληψη για τη γλώσσα.**

Κάθε ομάδα έχει να κάνει διαφορετικού είδους περίληψη:
 * Τάξη**: A´ Λυκείου
 * Υλικό**: Περίληψη ενός άρθρου για τον αναλφαβητισμό ή τον διάλογο ή την εφηβεία
 * Μέθοδος**: Ομαδοσυνεργατική: Χωρισμός σε ομάδες των τεσσάρων στο εργαστήριο δουλεύοντας πάνω στο ίδιο κείμενο δε ψηφιακή μορφή
 * Τόπος**: Εργαστήριο υπολογιστών
 * Χρόνος**: 2 ώρες


 * Δύο ομάδες αλλάζουν τίτλο στο κείμενο και γράφει πλαγιότιτλους ανά παράγραφο με την εξής μεθοδολογία: εντοπίζουν τις λέξεις ή τις φράσεις κλειδιά και τις αλλάζουν. Στόχος να χρησιμοποιηθουν σε μια παρουσίαση.
 * Δύο ομάδες γράφουν μια σύντομη παρουσίαση (2 ή 3 φράσεις) του άρθρου για να λειτουργήσει ως υπερσύνδεσμος για το κείμενο στην ιστοσελίδα ή το wiki
 * Δύο ομάδες γράφουν μια σύντομη παρουσίαση των απόψεων του συγγραφέα για να αντεπιχειρηματολογήσουν σε ένα άρθρο.

Στο τέλος καλούνται να επισημάνουν τις διαφορές των κειμένων ανάλογα με το περιβάλλον και τη λειτουργία της περίληψης

‍

**Πλαίσιο εξέτασης για το ανοιχτό θέμα (ΠΕ02)** **1.1.** **Τίτλος** ‍δίκης του Θηραμένη‍ **1.2.** **Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές** Αρχαία Ελληνικά Α΄ Λυκείου. Διαθεματική σύνδεση με Ιστορία (Αρχαία και Σύγχρονη), Λογοτεχνία **1.3.** **Χρονική διάρκεια – προϋποθέσεις υλοποίησης** **Χρονική διάρκεια**: Οι μαθητές πρέπει να είναι εξοικειωμένοι με τα λογισμικά γενικής χρήσης (επεξεργασίας κειμένου, παρουσιάσεων, πλοήγηση στο διαδίκτυο) Προηγούμενες γνώσεις (‍Διδασκαλία της ενότητας για τη δίκη του Θηραμένη‍) Οι μαθητές πρέπει να είναι εξοικειωμένοι με την ομαδοσυνεργατική μέθοδο. Ως προς το γνωστικό αντικείμενο
 * 1) **Ταυτότητα σεναρίου**
 * Μία ώρα για την προετοιμασία των ομάδων.
 * Δύο ώρες στο εργαστήριο υπολογιστών (12 Η/Υ)
 * Μια ώρα στην τάξη με παρουσίαση των αποτελεσμάτων. (προβολικό)
 * 1) **Στόχοι - σκεπτικό**
 * Να αντιληφθούν τον τρόπο λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος της Αθήνας και τις αλλοιώσεις που επέφεραν σε αυτό οι Τριάκοντα Τύραννοι, όταν κατέλαβαν την εξουσία. (αιτίες της παθητικότητας και της έλλειψης αντίδρασης των Αθηναίων, πώς χειρίζεται ο Κριτίας την δημοκρατική διαδικασία της ψηφοφορίας)
 * Να συσχετίσουν την καθεστωτική μεταβολή στην αρχαία Αθήνα με ανάλογα γεγονότα στη σύγχρονη ελληνική ή παγκόσμια ιστορία (π.χ. άνοδος του Ναζισμού, δικτακτορία 67), διαχρονία των τυραννικών καθεστώτων.
 * Να συσχετίσουν το κείμενο του Γ. Ρίτσου «Μετά την ήττα» και το απόφθεγμα του Martin Niemoller (Μάρτιν Νιμέλερ)με το κείμενο του Ξενοφώντα και να εντοπίσουν πώς φωτίζει τις εμπειρίες της δικτατορίας μέσα από το αρχαίο κείμενο και να εντοπίσουν τις κοινές ιδέες και αξίες που διαπερνούν τα κείμενα.

Ως προς τους γραμματισμούς


 * Κατάκτηση νέων γραμματισμών (ικανότητα παραγωγής συνεργατικού γραπτού λόγου αξιοποιώντας τις δυνατότητες των Προγραμμάτων Επεξεργασίας Κειμένου, ικανότητα κατανόησης και παραγωγής πολυτροπικών κειμένων).

Παιδαγωγικοί στόχοι (διδακτικές πρακτικές):οργάνωση της; τάξης και δράση των μαθητών, σχέση με θεωρίες μάθησης


 * καλλιέργεια δεξιοτήτων στην συνεργασία στην συμπαραγωγή γραπτού κειμένου).

Γνώσεις για τον κόσμο (διαμόρφωση στάσεων στους μαθητές, πόσο κοντά είναι στα ενδιαφέροντα των μαθητών)

. Πρόβλημα-Θέμα: **Θεωρητικό πλαίσιο:** Ανακαλυπτική-διερευνητική μάθηση, κοινωνικός εποικοδομισμός, **Τρόπος σύνδεσης** με τα ισχύοντα στο σχολείο: Συνδέεται με την ενότητα των ΑΕ της Α΄Λυκείου για τη δίκη του Θηραμένη. Βήμα-βήμα η διδακτική πορεία (π.χ. αφόρμηση στην αίθουσα. Τι κάνει ο καθηγητής, τι κάνουν οι μαθητές, τι εξοπλισμός χρησιμοποιείται. Η αφόρμηση στην αίθουσα μετά τη γλωσσική εξομάλυνση **Εξοπλισμός**: εργαστήριο Η/Υ του σχολείου με 12 υπολογιστές, βιντεοπροβολέας **Λογισμικό** επεξεργασίας κειμένου και παρουσίασης, διαδίκτυο. **Σκεπτικό γιατί κάθε λογισμικό** (word για δυναμική γραφή, ppt για πολυτροπικότητα, διαδίκτυο για ευρετική και ανακαλυπρική μάθηση). **Οργάνωση τάξης**: δημιουργία ομάδων (ανά δύο αν υπάρχουν διαθέσιμοι υπολογιστές). Επειδή τα παιδιά δεν έχουν εξοικειωθεί με τις ευρύτερες ομάδες μένουμε στις δυάδες. Ανομοιογενής σύθεση των ομάδων (κονστουκτιβισμός), αν υπάρχει ένας έμπειρος μπορεί να τους βοηθήσει, ανταλλαγή δεξιοτήτων (π.χ. δεξιότητες παραδοσιακές, δεξιότητες στον υπολογιστή). **Ρόλος Η/Υ**: μέσο πρακτικής γραμματισμού: εξοικειώνονται με τη νέα κειμενικότητα (ρευστότητα, πολυτροπικότητα) **Μεθοδολογία**: Κειμενοκεντρικό και ερμηνευτικό μοντέλο της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών, με διαθεματικές προεκτάσεις προς την λογοτεχνία και τη σύγχρονη ιστορία. Μπορούμε να κινηθούμε στη φιλολογική ζώνη.
 * 1) **Λεπτομερής παρουσίαση της πρότασης (40μ.)**

**3.1.** **Λογισμικό – συνδυασμός λογισμικών (αξιοποίηση των ΤΠΕ)** Στη διδασκαλία θα αξιοποιηθούν λογισμικά γενικής χρήσης (π.χ. Προγράμματα Επεξεργασίας Κειμένου, πρόγραμμα παρουσιάσεων, διαδίκτυο ). Στόχος είναι τα παιδιά να αναζητήσουν πληροφορίες στο διαδίκτυο για να απαντήσουν στα ερευνητικά τους ερωτήματα και να παραγάγουν ομαδικά πολυτροπικό κείμενο για να παρουσιάσουν τα συμπεράσματα της έρευνάς τους. Στα πλαίσια της συνεργαρτικής γραφής εξοικειώνονται με την αντίληψη του κειμένου ως κάτι ρευστού, πράγμα που επιτρέπεται από τον επεξεργαστή κειμένου **3.2.** **Οργάνωση τάξης** Ένας υπολογιστής ανά δύο ή τρεις μαθητές **3.3.** **Περιγραφή σεναρίου** Πριν τηνδιδασκαλία, έχει προηγηθεί η διδασκαλία της ενότητας της δίκης του Θηραμένη και η γλωσσική εξομάλυνση του αρχαίου κειμένου. Στην πρώτη ώρα παρουσιάζουμε το κεντρικό ερώτημα και τα επιμέρους ζητούμενα στους μαθητές (ποιες ήταν οι πολιτικές διεργασίες που οδήγησαν στη καταδίκη του Θηραμένη μέσα από την κατάπτωση του δημοκρατικού πολιτεύματος και ήθους) και χωρίζονται σε 5 ομάδες των 4-5 ατόμων με δική τους πρωτοβουλία. Οι μαθητές μοιράζουν ρόλους στις ομάδες. Στο εργαστήριο δίνονται στα παιδιά τα φύλλα εργασίας και καλούνται να αναζητήσουν πληροφορίες στο διαδίκτυο σχετικές με τα ζητούμενα και να συνθέσουν το δικό τους τελικό προϊόν (παραδοτέο), κείμενο ή παρουσίαση, ανάλογα με την ομάδα. Υπολογίζουμε ότι γι’ αυτό θα χρειαστούν 2 ώρες, όσες ομάδες δεν προλάβουν θα συνεχίσουν την επεξεργασία στο σπίτι ή μέσω μιας πλατφόρμας επικοινωνίας (wiki) σε περιβάλλον web 2.0. Στην ολομέλεια επανέρχεται το κεντρικό ερώτημα και τα παιδιά καλούνται να παρουσιάσουν τα επιμέρους συμπεράσματα τους για να καταλήξουν τελικά στη σύνθεση μιας πειστικής απάντησης στο αρχικό ερώτημα. Ο ρόλος του διδάσκοντα είναι υποστηρικτικός και καθοδηγητικός στη λειτουργία των ομάδων (επίλυση προβλημάτων) αλλά και στην ερευνητική διαδικασία μέσα στο εργαστήριο και στην ολομέλεια κατά τη σύνθεση των απόψεων. 1ο φύλλο εργασίας Καταγράψτε με βάση την αφήγηση του Ξενοφώντα στα //Ελληνικά// http://www.greek-language.gr/greekLang/ancient_greek/tools/corpora/translation/contents.html?author_id=11#toc003 σε μια σύντομη ιστορική αφήγηση τα ιστορικά γεγονότα από την αναγγελία της ήττας στους Αιγός Ποταμούς μέχρι και την καταδίκη του Θηραμένη, εστιάζοντας στα στάδια μέσα από τα οποία το δημοκρατικό πολίτευμα μετατράπηκε σε τυραννικά (γεγονότα) Παρουσιάστε ένα σύντομο χρονολόγιο στους συμμαθητές σε μία παρουσίαση ppt.
 * 1) **Φύλλα εργασίας**

2ο φύλλο εργασίας Πλοηγηθείτε στην εικονική περιδιάβαση στην αρχαία Αγορά ([]) και εντοπίστε το κτίριο του βουλευτηρίου και την πιθανή πορεία του Θηραμένη «διαμέσου της αγοράς». Να υπομνηματίσετε το χάρτη με τις φρασεις του κειμένου του Ξενοφώντα που αντιστοιχούν σε κάθε κτήριο 3ο φύλλο εργασίας Πλοηγηθείτε στην ιστοσελίδα (http://www.fhw.gr/chronos/05/gr/politics/index_200.html) και εντοπίστε πώς λειτουργούσε ο θεσμός της βουλής. Διαπιστώστε πώς διέφερε η λειτουργία της βουλής υπό το καθεστώς των 30 τυράννων. Παρουσιάστε τα συμπεράσματά σας στους συμμαθητές σε μία παρουσίαση ppt. 4ο Διαβάστε το κείμενο του Ρίτσου //Μετά την ήττα// (1968) και του Martin Niemoller (Μάρτιν Νιμέλερ) "οταν ήρθαν να πάρουν τους Εβραίους" και λαμβάνοντας υπ' όψιν ότι το ένα αναφέρεται στις εμπειρίες του Ρίτσου από τη δικτατορία του 1967 και το άλλο από τις εμπειρίες του από το ναζιστικό καθεστώς στη Γερμανία (ΠΑΡΑΠΟΜΠΉ ΣΕ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ), να εντοπίσετε χαρακτηριστικά των τυραννικών καθεστώτων αλλά και των αντιδράσεων των πολιτών. Συγκρίνετε τα ευρήματα σας με όσα συνέβησαν στη διάρκεια της δίκης του Θηραμένη. //Περιγράψτε τα φύλλα εργασία που θα δώσετε στους μαθητές σας.// Θα λάβετε υπόψη σας ότι αυτό το μέσο (το φύλλο εργασίας) θα έχουν στη διάθεσή τους μόνο οι μαθητές και επομένως θα τους καθοδηγεί στο τι θα κάνουν. Η καθοδήγηση μπορεί να είναι πολύ στενή ή πολύ πιο χαλαρή, ανάλογα με τους στόχους που έχουμε θέσει. Σε περίπτωση π.χ. που στόχος μας είναι η καλλιέργεια της πρωτοβουλίας, της συνεργατικότητας κλπ. των παιδιών δεν μπορούμε να έχουμε ένα σενάριο με αυστηρή καθοδήγηση. //Εφόσον πρόκειται για πρόταση, διατυπώστε πιθανές δυσκολίες και περιορισμούς. Σημειώστε πρόσθετες πληροφορίες που πιθανώς θεωρείτε αναγκαίες για την καλύτερη κατανόηση του σεναρίου σας: προσαρμογές, επεκτάσεις ή άλλες αλλαγές στο περιεχόμενο ή στις διαδικασίες που θεωρείτε αναγκαίες και δεν μπορέσατε να εκφράσετε σε κάποια άλλη κατηγορία.//
 * 1) **Κριτική ή/και πρόσθετες πληροφορίες**

Παρασκευή 11-10-2013 Φύλλο εργασίας: Προσπαθήστε να τους κατατάξετε σε μία παρουσίαση με βάση τα παρακάτω κριτήρια: Botticelli Αφροδίτη και Άρης
 * Παρέμβαση στην Ευρωπαϊκή Λογοτεχνία (Β΄ Λυκείου επιλογής)**
 * Φύλλο εργασίας 1**
 * Το πέρασμα από τον Μεσαίωνα στην Αναγέννηση στη ζωγραφική**
 * 1) ‍Παρατηρήστε τους πίνακες ζωγραφικής που θα βρείτε εδώ.‍
 * Θρησκευτικό, αρχαιοελληνικό ή μυθολογικό θέμα
 * Πώς παρουσιάζεται το ανθρώπινο σώμα; Τονίζεται η ομορφιά; Υπάρχει γυμνό;
 * Πλησιάζει ή απομακρύνεται από τη βυζαντινή τέχνη; (χρυσό φόντο, φωτοστέφανα στα ιερά πρόσωπα)
 * Τα ιερά πρόσωπα παρουσιάζονται εξανθρωπισμένα;
 * Υπάρχει προοπτική (βάθος) στους πίνακες;

Βυζαντινό τοπίο Τζιόττο, Ο Γάμος της Κανά



Fra Angelico Σταὐρωση 1453 Boticelli, Άνοιξη Botticelli, Ο Ευαγγεισμός της Θεοτόκου Botticelli, Παναγιά βρεφοκρατούσα με δύο αγγέλους. Με βάση τα ευρήματά σας προσπαθήστε βγάλετε κάποια συμπεράσματα για την εξέλιξη της τέχνης από το Μεσαίωνα στην Αναγέννηση σε σχέση με τα γενικότερα χαρακτηριστικά της Αναγέννησης

Φραντσέσκο Πετράρκα Έρωτα, ιδές τη νια που μας δοξάζει κι είν’ όλη περηφάνια και καμάρι, κοίτα τι γλύκα που έχει και τι χάρη κι είναι σαν λάμψη που ο ουρανός σταλάζει. Κοίταξε με τι σπάνια τέχνη βάζει το χρυσάφι και το μαργαριτάρι και πώς σιγά με ανάλαφρο ποδάρι περπατεί και πώς στρέφει και κοιτάζει.
 * Φύλλο εργασίας 2**
 * ΛΑΟΥΡΑ**

Κάτω απ’ τα δέντρα τα πυκνογυρμένα, χορτάρια κι άνθη που τη γη στολίζουν να τα πατήσει την παρακαλούνε.

Φεγγοβολούν τα αιθέρια μαγεμένα, γιατί εκεί που τα μάτια της θωρούνε τόση γαλήνη κι ομορφιά χαρίζουν.

μτφρ. Μαρίνος Σιγούρος

(1885-1961)

‍Αφού έχετε σκεφτεί τις παραπάνω απαντήσεις, οπτικοποιήστε το ποίημα σε ένα πρόγραμμα παρουσίασης. Θα μπορούσατε να χρησιμοποιήσετε εικόνες από αναγεννησιακούς πίνακες (αναζήτηση εικόνων από το διαδίκτυο)‍
 * 1) Σε ποιόν απευθύνεται το ποίημα;
 * 2) Πώς προβάλλει το ποιητικό υποκείμενο τον εαυτό του και τα αισθήματά του;
 * 3) Η γυναίκα στον Πετράρχη συνδυάζει τον εξιδανικευμένο έρωτα του μεσαιωνικού ιπποτισμού με μια πιο γήινη διάσταση. Ποιά στοιχεία εξιδανίκευσης και ποια πιο ανθρώπινα στοιχεία εντοπίζετε στο ποίημα;
 * 4) Ο Πετράρχης χρησιμοποιεί πολλές μεταφορές και παρομοιώσεις για να αναδείξει την ομορφιά της αγαπημένης του. Τη συγκρίνει με θεϊκά ή με ανθρώπινα στοιχεία;
 * 5) Πώς λειτουργεί η φύση στο ποίημα; Πώς μπορεί να συνδεθεί αυτό με τον ανθρωποκεντρισμό της αναγέννησης;

Φραντσέσκο Πετράρκα **[ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΠΟΥ ΜΕ ΤΟΣΟ ΠΑΘΟΣ ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΣΑ]** Τα μάτια, που με τόσο πάθος τραγουδούσα· τα μπράτσα και τα χέρια και τα πόδια και η όψη που μ’ είχαν (και μαζί και μόνα) στα δύο κόψει και ξένος μες στον φίλιο κόσμο επερπατούσα· η κόμη (ο χρυσαφένιος ρύακας) που εκοιτούσα· του αγγελικού της γέλιου η αστραπή, στα σώψυ χα μέσα που τον ουρανό έφερνέ μου σό- ψιον, λίγη στάχτη είναι πια: η Καλλονή είναι α π ο ύ σ α. Εγώ όμως ζω, στον πόνο μέσα και στη θλίψη· χωρίς το φως, που τόσο ελάτρευα, έχω μείνει – με σάπιο ξύλο σε φουρτούνα μόνος. Τα ύψη της λύρας τής ερωτικής τα καταπίνει ο θρήνος, που έως τρυγός τη φλέβα μού έχει στύψει – απότιστο το πνεύμα, και άμουσο πια, σβήνει. [|(Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής)] Αφού έχετε σκεφτεί τις παραπάνω απαντήσεις, οπτικοποιήστε το ποίημα σε ένα πρόγραμμα παρουσίασης. Θα μπορούσατε να χρησιμοποιήσετε εικόνες από αναγεννησιακούς πίνακες (αναζήτηση εικόνων από το διαδίκτυο)
 * 1) Ποιό είναι το βασικό συναίσθημα του ποιητικού υποκειμένου; Τί επίδραση έχει στην ποίηση του;
 * 2) Στο ποίημα υπάρχει μια σειρά αντιθέσεων (ομορφιά-θάνατος, παρόν-παρελθόν, έρωτας-θλίψη). Εντοπίστε τα. Σε ποιές στροφές υπάρχουν τα μεν και σε ποιά τα δε;
 * 3) //«////Για τον Πετράρχη η Λάουρα δεν είναι ένα φιλοσοφικό σύμβολο, όπως η Βεατρίκη για το Δάντη στη Θεία Κωμωδία. Ούτε θυμίζει την απρόσιτη δέσποινα της ιπποτικής λυρικής ποίησης. Είναι μια γυναίκα γήινη, για την οποία αισθάνεται μια εντελώς ανθρώπινη αγάπη.»// Εντοπίστε στίχους που δικαιολογούν αυτή την άποψη.
 * 4) Πώς συνδέεται αυτή η ένταση του συναισθήματος με τον ανθρωποκεντρισμό της αναγέννησης;

**Μυκηναϊκός Πολιτισμός** Παρασκευή 11-10-2013
 * 2η παρέμβαση: Ιστορία α΄ Λυκείου**

Χρησιμοποιεί εν μέρει το λογισμικό //Χωροχρόνος// και ειδικά τη χρονογραμή και τους ενεργούς χάρτες.


 * 1: Τα μυκηναϊκά κέντρα **


 * 1) Ας πλοηγηθούμε στο λογισμικό Χωροχρόνος. Από τα περιεχόμενα πάμε στην ενότητα **Η προϊστορία του Αιγαίου:Η Εποχή του Χαλκού** και στην υποενότητα **Πολιτισμοί που αναπτύχθηκαν** > **Μυκηναϊκός πολιτισμός**. Τοποθετούμε τον κέρσορα της ιστορικής γραμμής στο 1600 π.χ. Εντοπίζουμε στο χάρτη τα βασικά μυκηναϊκά κέντρα και τα καταγράφουμε στον παρακάτω πίνακα. Με το εικονίδιο (Υπόβαθρο) κάνουμε στο χάρτη γεωφυσικό και εντοπίζουμε τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά των πόλεων των Μυκηναίων (απόσταση από τη θάλασσα, έδαφος πεδινό/ορεινό). Με το εργαλείο (μέτρηση αποστάσεων) βρίσκουμε την απόστασή τους από τη θάλασσα.
 * Πόλη || Περιφέρεια (Πελοπόννησος, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία) || Απόσταση από θάλασσα || Έδαφος ||

Γιατί υπάρχει αυτή η διαφοροποίηση; Ας δώσουμε τις δικές μας ερμηνείες.
 * 1) Ας πάμε στην υποενότητα **Περίοδοι-κέντρα.** Ποια είναι τα πιο παλιά κτίσματα των Μυκηναίων που βρίσκουμε στις ανασκαφές; Τι χτίζεται αργότερα;Ας συμπληρώσουμε τον πίνακα**.**
 * ** Κτίσματα ** || ** Περίοδος ** ||

Πώς ήταν χτισμένες οι Μυκηναϊκές Ακροπόλεις; Ας παρατηρήσουμε τα τείχη της Τίρυνθας [] κάνε κλίκ στον υπερσύνδεσμο **Τίρυνθα** και των Μυκηνών [] κάνε κλίκ στον υπερσύνδεσμο **Μυκήνες** Ποια ανάγκη πιστεύετε ότι τους οδήγησε στην κατασκευή τους; Τι μας δείχνουν για τον τρόπο ζωής των Μυκηναίων;
 * 1) Ας πλοηγηθούμε στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, στην ενότητα της Μυκηναϊκής Ελλάδας και στην υποενότητα **κατοίκηση**. []


 * ‍Παρουσιάστε τα συμπεράσματά σας στους συμμαθητές σας με ένα πρόγραμμα παρουσιάσεων. (ενσωματώστε χάρτες, εικόνες και στοιχεία από τις πηγές σας)</range id="459608072_7">‍ **


 * 2. Το εμπόριο και οι σχέσεις με άλλους λαούς **

[] Δικαιολογείται ο χαρακτηρισμός αυτός από τα αρχαιολογικά ευρήματα; Αυτά τα αντικείμενα τι μας δείχνουν για τις τεχνικές γνώσεις των Μυκηναίων;
 * 1) Ας πλοηγηθούμε στο λογισμικό Χωροχρόνος. Από τα περιεχόμενα πάμε στην ενότητα **Η προϊστορία του Αιγαίου: Η Εποχή του Χαλκού** και στην υποενότητα **Πολιτισμοί που αναπτύχθηκαν** > **Μυκηναϊκός πολιτισμός**. Τοποθετούμε τον κέρσορα της ιστορικής γραμμής στο 1600 π.χ. Ποιοι λαοί έχουν στα χέρια τους το εμπόριο της Μεσογείου;
 * 2) Τώρα τοποθετούμε τον κέρσορα της ιστορικής γραμμής στο 1350 π.χ. <range type="comment" id="461745446_2">Τι διαφορές παρατηρούμε στους εμπορικούς δρόμους; Ποια είναι η αιτία;</range id="461745446_2"> Ως που επεκτεινόταν το μυκηναϊκό εμπόριο; Καταγράφουμε τους λαούς με τους οποίους είχαν εμπορικές σχέσεις.
 * 3) Ο Όμηρος το 800 π.χ. χαρακτηρίζει τις Μυκήνες «πολύχρυσους». Παρατηρείστε τις εικόνες:

Ας πλοηγηθούμε στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού και ειδικότερα στην ενότητα **Οικονομία** [] κάνε κλίκ στον υπερσύνδεσμο **Εμπόριο και διεθνείς σχέσεις**. Πλοηγούμαστε και στο λογισμικό Χωροχρόνος. Από τα περιεχόμενα ας πάμε στην ενότητα **Η προϊστορία του Αιγαίου:Η Εποχή του Χαλκού** και στην υποενότητα **Πολιτισμοί που αναπτύχθηκαν** > **Μυκηναϊκός πολιτισμός** > **Ιστορική διαδρομή Μυκηναίων** ** Παρουσιάστε τα συμπεράσματά σας στους συμμαθητές σας με ένα πρόγραμμα παρουσιάσεων. (ενσωματώστε χάρτες, εικόνες και στοιχεία από τις πηγές σας) **
 * 1) Πού βρέθηκε ο χρυσός και τα άλλα πολύτιμα υλικά που εντόπισαν οι αρχαιολόγοι; Με τι τα αντάλλαζαν οι Μυκηναίοι;


 * 3. Τρόπος ζωής: Κοινωνική οργάνωση, θρησκεία, **

Συμπληρώνουμε την πυραμίδα της μυκηναϊκής κοινωνίας.
 * 1) Ας προηγηθούμε στο λογισμικό Χωροχρόνος. Από τα περιεχόμενα πηγαίνουμε στην ενότητα **Η προϊστορία του Αιγαίου: Η Εποχή του Χαλκού** και στην υποενότητα **Πολιτισμοί που αναπτύχθηκαν** > **Μυκηναϊκός πολιτισμός > κοινωνικοπολιτική οργάνωση**.

[] [] Ας πλοηγηθούμε στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού και ειδικότερα στην ενότητα **Θρησκεία** και στον υπερσύνδεσμο **θεότητες**. Τι πληροφορίες αντλούμε από τα μυκηναϊκά κείμενα, για τις θεότητες που λάτρευαν; Διαφοροποιούνται από τις πληροφορίες που αντλούμε από τις τοιχογραφίες;
 * 1) Ας παρατηρήσουμε τις παρακάτω εικόνες. Εντοπίστε κοινά σημεία με τη μινωϊκή θρησκεία (θεότητες, ενδυμασία, λατρευτικά σύμβολα). []


 * Παρουσιάστε τα συμπεράσματά σας στους συμμαθητές σας με ένα πρόγραμμα παρουσιάσεων. (ενσωματώστε χάρτες, εικόνες και στοιχεία από τις πηγές σας) **

** 4. Σύγκριση Μινωϊκού και Μυκηναίκού πολιτισμού ** Ας παρατηρήσουμε τις τοιχογραφίες και ευρήματα από μυκηναϊκά ανάκτορα. [] [] [] [] [] Ποια κοινά και ποιες διαφορές εντοπίζετε σε σχέση με Μινωικές τοιχογραφίες; Συμπληρώνουμε τον παρακάτω πίνακα
 * || ** Μινωικός ** || ** Μυκηναϊκός ** ||
 * Ενδυμασία ||  ||   ||
 * Διασκέδαση ||  ||   ||
 * ανάκτορα ||  ||   ||
 * Οπλισμός ||  ||   ||
 * Σχέσεις με άλλους λαούς ||  ||   ||
 * Ταφικά έθιμα ||  ||   ||

Τελικά ποιά στοιχεία υιοθέτησε ο Μυκηναϊκός από το Μινωικό πολιτισμό και σε ποια σημεία διαφοροποιήθηκε;


 * Παρουσιάστε τα συμπεράσματά σας στους συμμαθητές σας με ένα πρόγραμμα παρουσιάσεων. (ενσωματώστε χάρτες, εικόνες και στοιχεία από τις πηγές σας) **

5. ** Από που αντλούμε πληροφορίες για το Μυκηναϊκό πολιτισμό; **

Πρίν από 120 χρόνια πίστευαν ότι όλα όσα λέει ο Όμηρος είναι μύθοι. Σήμερα έχουμε και αρχαιολογικά ευρήματα και κείμενα του Μυκηναϊκού πολιτισμού.

α) []

Ποιός ανακάλυψε τις Μυκήνες και πότε;

Ποιές άλλες αρχαίες πόλεις ανακάλυψε;

Πού βρίσκεται το σπίτι του στην Αθήνα και τί είναι σήμερα;

Βρείτε πληροφορίες για το θησαυρό της Τροίας.

β) Στις ανασκαφές των Μυκηνών και της Πύλου βρέθηκαν κείμενα της μυκηναϊκής επόχής. Διαβάστε το κείμενο β από τον παρακάτω σύνδεσμο:  []

Σε ποιά γλώσσα ήταν γραμμένες οι επιγραφές που βρέθηκαν στα μυκηναϊκά παλάτια;

Ποια γραφή χρησιμοποιούσαν;

Ποιό ήταν το περιεχόμενό τους;

Ποιός τα αποκρυπτογράφησε;

γ) Τελικά ο Όμηρος επιβεβαιώνεται ως ιστορική πηγή;


 * Παρουσιάστε τα συμπεράσματά σας στους συμμαθητές σας με ένα πρόγραμμα παρουσιάσεων. (ενσωματώστε χάρτες, εικόνες και στοιχεία από τις πηγές σας) **

Τίνα, Κατερίνα, Μαρία
 * Παρέμβαση για τη δίκη του Θηραμένη **
 * Αρχαία Α΄ Λυκείου **


 * Φύλλο εργασίας 1**

Αποκατάσταση της αλήθειας στο λόγο του Κριτία

[] σ. 26 Θα επιχειρήσουμε να φτιάξουμε ένα αντίστοιχο κείμενο αναδεικνύοντας τα ψεύδη στο λόγο του Κριτία
 * 1) Δείτε το κείμενο του Μπρέχτ, όπου αποκαλύπτει το αληθινό νόημα μιας ανακοίνωσης του ναζιστικού κόμματος

Πάλιν δὲ εἰσελθὼν εἶπεν· «Ἐγώ, ὦ βουλή, νομίζω [|προστάτου] ἔργον εἶναι [|οἵου δεῖ], ὃς ἂν ὁρῶν τοὺς φίλους ἐξαπατωμένους μὴ ἐπιτρέπῃ. Καὶ ἐγὼ οὖν τοῦτο ποιήσω. Καὶ γὰρ οἵδε οἱ [|ἐφεστηκότες] οὔ φασιν ἡμῖν ἐπιτρέψειν, εἰ [|ἀνήσομεν] ἄνδρα τὸν φανερῶς τὴν ὀλιγαρχίαν [|λυμαινόμενον]. Ἔστι δὲ ἐν τοῖς καινοῖς νόμοις τῶν μὲν ἐν τοῖς τρισχιλίοις ὄντων μηδένα ἀποθνῄσκειν ἄνευ τῆς ὑμετέρας ψήφου,[|τῶν δ’ ἔξω τοῦ καταλόγου] [|κυρίους εἶναι] τοὺς τριάκοντα θανατοῦν. Ἐγὼ οὖν, ἔφη, Θηραμένην τουτονὶ ἐξαλείφω ἐκ τοῦ καταλόγου, [|συνδοκοῦν] ἅπασιν ἡμῖν. Καὶ τοῦτον, ἔφη, ἡμεῖς θανατοῦμεν».


 * 1) Διαβάστε το κείμενο του Παπανούτσου «η γλώσσα της εξουσίας» σ. 20 δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στο τέλος 1ης παρ. Ποιες λέξεις και έννοιες φθείρονται στο λόγο του Κριτία;


 * 1) Διαβάστε το κείμενο του Τσολάκη για τη γλώσσα της εξουσίας. Με βάση αυτό το κείμενο, πώς παρουσιάζει ο Κριτίας τον εαυτό του στο λόγο του; Ποιες μεγάλες και αυταπόδεικτες αλήθειες και έννοιες επικαλείται;

4. Εντοπίστε την εναλλαγή των προσώπων στο λόγο του Κριτία. Σημειώστε με χρώμα το α΄ ενικό, το β΄ πληθυντικό και το α΄ πληθυντικό. Μετατρέψτε το λόγο σε α΄ ενικό. Πώς παρουσιάζεται τότε ο Κριτίας; Γιατί επιλέγει λοιπόν την εναλλαγή α ενικού και πληθυντικού;

Φτιάξτε ένα πίνακα όπου θα παρουσιάσετε το λόγο του κατά το πρότυπο του Μπρέχτ δίνοντας την πραγματική έννοια των λέξεων και των αξιών που επικαλείται. Παρουσιάστε τον στους συμμαθητές σας με ένα ppt, το οποίο θα εξηγείτε με προφορικό προσχεδιασμένο λόγο.

** ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 ** Από την Ελένη του Ευριπίδη γνωρίζετε την έννοια του ασύλου. Ας εξετάσουμε πώς λειτούργησε στην περίπτωση του Θηραμένη. Ἀκούσας ταῦτα ὁ Θηραμένης ἀνεπήδησεν ἐπὶ τὴν ἑστίαν καὶ εἶπεν· «Ἐγὼ δ’, ἔφη, ὦ ἄνδρες, [|ἱκετεύω τὰ πάντων ἐννομώτατα], [|μὴ ἐπὶ Κριτίᾳ εἶναι] ἐξαλείφειν μήτε ἐμὲ μήτε ὑμῶν ὃν ἂν βούληται, ἀλλ’ ὅνπερ νόμον οὗτοι ἔγραψαν περὶ τῶν ἐν τῷ καταλόγῳ, κατὰ τοῦτον καὶ ὑμῖν καὶ ἐμοὶ τὴν κρίσιν εἶναι. Καὶ τοῦτο μέν, ἔφη, μὰ τοὺς θεοὺς οὐκ ἀγνοῶ, ὅτι οὐδέν μοι ἀρκέσει ὅδε ὁ βωμός, ἀλλὰ βούλομαι καὶ τοῦτο ἐπιδεῖξαι, ὅτι οὗτοι οὐ μόνον εἰσὶ περὶ ἀνθρώπους ἀδικώτατοι, ἀλλὰ καὶ περὶ θεοὺς ἀσεβέστατοι. Ὑμῶν μέντοι, ἔφη, ὦ ἄνδρες [|καλοὶ κἀγαθοί], θαυμάζω, εἰ μὴ βοηθήσετε ὑμῖν αὐτοῖς, [|καὶ ταῦτα γιγνώσκοντες] ὅτι οὐδὲν τὸ ἐμὸν ὄνομα [|εὐεξαλειπτότερον] ἢ τὸ ὑμῶν ἑκάστου». <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ποιες αξίες επικαλείται; Εντοπίστε και χρωματίστε τις αντίστοιχες λέξεις στο κείμενο. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Εντοπίστε και χρωματίστε τους χαρακτηρισμούς του Θηραμένη για τους 30 μέσα στο κείμενο και εξετάστε κατά πόσο οι τύραννοι σέβονται τις παραπάνω αξίες. <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Στη συνέχεια συντάξτε μια παράγραφο όπου θα δικαιολογείτε την άποψη του Θηραμένη ότι δεν θα τον σώσει τελικά ο βωμός. 2. Ας αναζητήσουμε κάποια στοιχεία για το θεσμό του ασύλου. Αφού ανοίξετε τον περιηγητή σας, αναζητήστε πληροφορίες για τα ακόλουθα ζητήματα : <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[] <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">[] **Τέλος, με όλες τις παραπάνω πληροφορίες που έχετε συλλέξει, να δημιουργήσετε μία σειρά πέντε διαφανειών στο πρόγραμμα παρουσιάσεων όπου θα παρουσιάζετε συνοπτικά τα συμπεράσματά σας.**
 * 1) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ο Θηραμένης καταφεύγει στο βωμό για να σωθεί.
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Η έννοια, το πρόσωπο του ικέτη και η θέση του στην αρχαία ελληνική κοινωνία.
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ο τόπος και ο τρόπος ικεσίας στην Αρχαία Ελλάδα.
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ο θεσμός της ασυλίας, οι μορφές της και η έννοια της ιεροσυλίας.
 * 1) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Με αφορμή την περίπτωση του Θηραμένη αλλά και μετά την παραπάνω έρευνα συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα αφού ερευνήσετε στο διαδίκτυο και άλλες περιπτώσεις αίτησης ασύλου στην αρχαιότητα, καθώς και τα αποτελέσματά τους.
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">ΙΚΕΤΗΣ || <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">ΕΙΔΟΣ ΑΣΥΛΟΥ  || <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">ΑΙΤΙΑ ΙΚΕΣΙΑΣ  || <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ  ||
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ελένη ||   ||   ||   ||
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Παυσανίας ||   ||   ||   ||
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Ηρακλείδες ||   ||   ||   ||
 * <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Κύλωνας ||   ||   ||   ||
 * 1) <span style="font-family: 'Times New Roman','serif'; font-size: 16px;">Στη συνέχεια αναζητήστε εικόνες που αφορούν την ικεσία και το άσυλο.

Πριν αξιολογήσουμε την προσωπικότητα του Θηραμένη, ας εξετάσουμε την πορεία του συνολικά.
 * Φύλλο εργασίας 4**

[]
 * Πραξικόπημα των 400.**
 * 1) Πότε εμφανίστηκε ο Θηραμένης στην πολιτική;
 * 2) Πώς κατέλαβαν την εξουσία οι ολιγαρχικοί το 411 π.Χ.;
 * 3) Σε ποια μερίδα των ολιγαρχικών ανήκε ο Θηραμένης;
 * 4) Τι ρόλο έπαιξε ο Θηραμένης για τη μετάβαση στη δημοκρατία;
 * 5) Ποιός είναι ο χαρακτηρισμός του Θηραμένη από το Θουκυδίδη;

[]
 * Ναυμαχία των Αργινουσών**
 * 1) Ποιος νίκησε στη ναυμαχία των Αργινουσών;
 * 2) Τι συνέβη μετά τη ναυμαχία;
 * 3) Γιατί κατηγορήθηκε ο Θηραμένης μετά τη ναυμαχία;
 * 4) Πώς αντέδρασε για να υπερασπιστεί τον εαυτό του;
 * 5) Ποιά μέσα χρησιμοποιήσε;
 * 6) Ποιό ήταν το τελικό απότέλεσμα;

Ας θυμηθούμε τώρα το ρόλο που έπαιξε κατά τη διαπραγμάτευση των Αθηναίων με τους Σπαρτιάτες μετά τους Αιγός Ποταμούς.


 * Παρουσιάστε στους συμμαθητές σας την πορεία του συνολικά, δίνοντας τα βασικά στοιχεία σε ένα πρόγραμμα παρουσιάσεων και συμπληρώνοντας με προφορικό προσχεδιασμένο λόγο.**

Και κάποια δέντρα-διαγράμματα για το συντακτικό του Ξενοφώντα...